TARİH

07 Temmuz 2024

Halit Ziya, roman, dizi, yeniden "Aşk-ı Memnu" ve "edebiyatta ahlak" meselesi

Halit Ziya'nın, Aşk-ı Memnu romancısı olmaktan çok daha başka bir şey oluşu gibi Servet-i Fünun da yalnızca bir "dergi" ya da "edebi topluluk" değildir

Devamını Oku

TARİH

23 Haziran 2024

Oya Baydar ve Türkiye coğrafyasında "ormanı yanmış ayılar" olmak

Oya Baydar, André Green'in "hayat malzemesinin edebi malzemenin hizmetine sunulmasının" yaşayan bir örneği olarak "aşkın bir işlev" ilkesiyle yazmıştır. Rilke, "Yazmanız diyelim ki yasaklandı, ölür müydünüz o zaman ya da yaşar mıydınız eskisi gibi, bunu açıklayın kendi kendinize" sorusunu genç şaire değil de henüz "ormanı yanmış ayılar" grubuna dâhil olmamış Oya Baydar'a sormuş olsaydı ondan alacağı karşılık tartışmasız, "Evet, yazamasam ölürüm ya da eskisi gibi yaşayamam" olurdu. Bu durumda sorun, yakılan orman ve ortalık yerde kalan ayılar/mı/dır?

Devamını Oku

TARİH

09 Haziran 2024

Abdullah Cevdet'in bir mektubu ve Cumhuriyet rejiminin köy/cülük projesi

"Türk gençleri yirmi dakikalık mesafedeki velinimet köyleri ve köylüleri ziyaret etmek için arabaya ve tahsisata ihtiyaç gösterecek kadar 'effeminé', idealsiz ve mealsiz iseler, Türk Yurdu'nun vazifesi bitmiş midir?"

Devamını Oku

TARİH

26 Mayıs 2024

"İnsanın Hikâyesi" diye yazılan, her nasılsa "iktidarın hikâyesi" olarak okunuyor

İnsanın Hikâyesi, özeti olmayan hikâyemizdir. Yalnızca insan değil, insanlık da anlatacak hikâyesi olduğunda var ise bir yerinden eklenelim hikâyeye

Devamını Oku

TARİH

12 Mayıs 2024

Sait Faik: İnsan sevgisi, doğa tutkusu, edebiyat aşkı vesaire…

Dostoyevski'nin, "Hepimiz Gogol'ün Palto'sundan çıktık." deyişine benzerlikle bizdeki pek çok öykücü, Sait Faik esiniyle ve kılavuzluğuyla öykü yoluna çıkmıştır da onun hakkında bir söz yerleşmemiştir belleklerimize. Örneğin, "Hepimiz Sait Faik'in Lüzumsuz Adam'ından ders aldık" veya "Hepimiz Sait Faik ile Alemdağ'da dolaştık" ya da ne bileyim, "Hepimiz Sait Faik'in Mahalle Kahvesi'nde çay içerek büyüdük" türündeki sözleri yetmiş yılda belleklere yerleştirebilirdik

Devamını Oku

TARİH

18 Şubat 2024

Kültürün iktidarı: Doğu/İslâm coğrafyasında "iktidar" ya da "muktedir" olmak

Kültürün İktidarı & Siyasal Teoloji ve Kültürel Egemenlik kitabını Doğu/İslâm dünyasına kültür tarihi gezisi saymıştım. Öylesine geniş tarihî coğrafyada onca devletin, kişinin ve kitabın adı geçen bir gezi…

Devamını Oku

TARİH

04 Şubat 2024

Elvan Kaya Aksarı ile "Saatçi İbrahim Efendi Tarihi" romanı hakkında: Saatlere değil, zamana memur edilmiş bir çelebi...

"Türkiye'nin aradığı kişi Saatçi İbrahim Efendi demek, bir mehdilik iddiası gibi algılanabilir. Türkiye bir kişiden ziyade bir ruhu arıyor. İbrahim Efendilere de tercih ve yaşama hakkının tanındığı bir hürriyet ortamı. Zekeriya sofrası yahut çilingir sofrası olsun adı. Kendin pişirip kendin yediğin sürece bunun kıymeti yok. Sofraya insanı meze yapan değil, insanı kazandıran bir toplum…"

Devamını Oku

TARİH

21 Ocak 2024

Ahmet Hamdi Tanpınar'ı altmış iki yıl sonra hatırlamak…

"Tanpınar'ın romancılığını, onun zengin dünyasından seçeceğim birkaç sözcük ile anlatacak olsaydım -bu olmaz ya- Tanpınar için kültürün, hüznün, zamanın ve insanın romancısı derdim herhalde"

Devamını Oku

TARİH

07 Ocak 2024

8. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali

2023'te İstanbul'da üç günlük 8. Roman Kahramanları Festivali düzenlendiği günlerin hemen sonrasında Rize şehrinde de ilk kez bir günlük Roman Kahramanları Festivali düzenlendi. Rize Sosyal Bilimler Lisesi öncülüğünde düzenlenen bir günlük etkinlik gösterdi ki organizenin mimarı İsmail Şimşek, heyecan konusunda başkalarından hiç de geri değilmiş. Önümüzdeki yıl, başka şehirlerin katılımıyla zenginleşecek bu edebiyat güzelliği bir gün ülkeyi baştan başa sararsa hiç şaşırmayınız

Devamını Oku

TARİH

24 Aralık 2023

Ders: Edebiyat; konu: Okudum oldum hoca, bilmiyorum Elif'i

Bu ülkede asıl sorun okumama, okuyamama sorunudur. Çok zaman söylenir ya bir sorun net olarak belirlenirse çözüm kolaylaşır lakin "okuma/ma sorunu" gündelik yaşamın somut pratikleriyle örtüşür türde görünmüyor, bu nedenle giderilmesi de pek kolay değildir

Devamını Oku

TARİH

10 Aralık 2023

Cumhuriyet rejiminin yüzüncü yılında "ne" konuştuk, başka "neyi" konuşalım?

Yüzüncü yılda "edebiyat" konuşulsun isteyecektim. Yüz yıllık Cumhuriyet rejimimizin edebiyatına başlangıç ve bitiş için tarih belirlemenin güçlüğünü söylemek bile fazla. Rejimin edebiyatına damgasını vurmuş edebiyatçıların, adlarını Cumhuriyet öncesinde duyurduklarını ve Atatürk sonrasındaki siyasal atmosfere bağlı olarak edebiyat ortamının da bir hayli değişmiş olması, belirttiğim güçlüğün nedenidir. Benim, konuşulsun dediğim edebiyat, bir adıyla da "inkılap edebiyatı" olan, kuruluş ile başlayan on beş yıllık dönemin edebiyatıdır. Sonraki dönemlerin edebiyatı da konuşulursa ne güzel…

Devamını Oku

TARİH

26 Kasım 2023

Ahmet Hamdi Tanpınar ile "Atatürk, Cumhuriyet ve İnkılap Edebiyatı" görüşmesi

Bu görüşme, Tanpınar'ın yazılarıyla yapılmış bir görüşmedir. Sorular bugünlerin, cevaplar ise tarihleri belli olan yazılarındır. Bu görüşmenin güçlüğü "dağınık" Tanpınar'ı derli toplu bulabilmekse burada Tanpınar bilgisi vermenin gereğini duymamak da yapılmak istenileni kolaylaştırandır. Kısa bölümleriyle görüşmenin cevabı olan yazılar, Tanpınar okurlarının bildiği üzere ilgili kitaplarda yerli yerindedir. Biz şimdi görüşmeye geçelim.

Devamını Oku