Tip 1 diyabet iyi yönetildiği zaman hayatta birçok konuda bir engel olmasa da birçok çocuğun hayali olan pilotluk tanıdan sonra mümkün olmuyordu. Ancak diyabet teknolojilerinin, özellikle sensörlerin gelişmesi ile glukoz takibi daha sık ve eşzamanlı yapılabilir hale geldi. Amerika Birleşik Devletleri’nde Federal Havacılık idaresi 2019 yılında önemli bir politika değişikliği yaparak sensörlerin düzenli kullanılması ve sık doktor kontrolü şartlarıyla insülin kullanan pilotlar için (tip 1 diyabetliler dahil) ticari pilotluk lisansının onunu açtı. Böylece tip 1 diyabetli pilotlar hava yolu şirketlerinde çalışabilir ve pilotluk mesleklerine devam edebilir hale geldiler.
Diyabetli pilotlar bu sertifikayı almak için kapsamlı bir tıbbi değerlendirmeden geçmeli ve stabil, iyi kontrollü diyabet yönetimlerini 6 aylık sensor verileri ile kanıtlamalılar. Sertifika başvurusu için pilotlar bir endokrinoloji uzmanına gitmeli, 6 aydan uzun süre FDA onaylı gerçek zamanlı sensor kullanmalı, kan testleri vermeli, kapsamlı göz ve kalp kontrolünden geçmeliler.
Federal Havacılık idaresi 6 aylık sensor verilerini belirli kriterlere göre incelemekte ve haftalık glukoz grafiklerini her hafta için tek tek incelemektedir. Sensörler zamanın en az yüzde 90'ında takılmalı ve sensor alarmları her zaman açık olmalıdır. Pilotlar 70–180 mg/dL aralığında zamanın en az yüzde 70’ini geçirmeli, 70-250 mg/dL aralığındaki süre yüzde 90’dan fazla olmalı, 54 mg/dl’nin altındaki süre yüzde 1’den az, 70 mg/dl’nin altındaki süre yüzde 4’ten az, 250 mg/dL'nin üzerindeki süre yüzde 5’ten az olmalıdır. Ayrıca sensor CV değeri yüzde 33’ten az ve GMI değeri yüzde 6,5’tan az olmalıdır.
İlk değerlendirmeden sonra sertifika almaya hak kazanan pilotlar sertifikalarını yenilemek için takip belgelerini düzenli olarak havacılık idaresine göndermeliler. Her 3 ayda bir endokrinoloji uzmanına gitmeleri, ayrıntılı doktor raporlarını ve sensor raporlarını her 6 ayda bir Federal Havacılık idaresine göndermeleri gerekmekte. Ayrıca yıllık olarak kan testlerini, göz ve kalp muayenelerini tekrarlamaları gerekiyor.
Barbara Davis Diyabet Merkezinde bu işlemleri tamamlayarak aktif olarak çalışan 6 tip 1 diyabetli pilot sertifikalarını aldıktan sonra 1 sene boyunca takip edildi. Haftada ortalama 24 saat çalışan pilotların HbA1c değerleri sertifika başvurusunda ortalama yüzde 5,9 iken, 1 sene boyunca yüzde 6 ile yüzde 6.3 arasında seyretti. Hedef aralıktaki sensor değerleri de benzer şekilde başvuru sırasında ortalama yüzde 88 iken, 1 sene boyunca bu değeri korudu. 70 mg/dL altında gecen zaman ise her zaman yüzde 2’den az ölçüldü.
Federal Havacılık İdaresinin sıkı kontrol şartıyla önünü açtığı sertifikasyon yolu, bu çalışmadaki 6 pilotun da gösterdiği üzere, yüksek hedeflerin başarılabilir ve sürdürülebilir olduğunu göstermektedir. Birçok tip 1 diyabetlinin pilot olma hayalinden vazgeçtiği eski günlere kıyasla, günümüzde sensörlerin yardımıyla artık pilot olmak da mümkün! Pilotların disiplinli diyabet yönetimleri ve başardıkları, pilot olmayan tip 1 diyabetliler için de diyabet yönetiminde iyiyi hedeflemenin ve başarmanın mümkün olduğunu göstermekte.


