Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis bir yıl gecikme ile Ankara’ya resmi bir ziyaret gerçekleştiriyor.
Geçen yıl yapılması gereken ancak çeşitli nedenlerle sürekli ertelenen bu ziyarete özellikle Yunanistan’da büyük önem veriliyor.
Yunan görsel ve yazılı basını bundan yaklaşık iki hafta önce “Miçotakis’in Ankara’yı 11 Şubat’ta ziyaret edeceği’’ haberinin kesinleşmesinden bu yana hemen her gün Türk-Yunan ilişkileri ilgili haberlere geniş yer ayırıyor.
Miçotakis ziyaret öncesi yaptığı açıklamalarda, “Türkiye ile olan ılımlı ilişkilerin devamından yana olduğunu; iki ülke arasındaki kanalların açık olduğunu ve bu bağlamda önümüzdeki dönemde herhangi bir kriz yaşanmasına ihtimal vermediğini ve olası gerginliklerden kaçınılması için gerekli önlemlerin alındığını” söyledi.
Miçotakis’in verdiği demeçlerin arasında en çok dikkati çeken ifadesi, “Türkiye ile aramızdaki anlaşmazlıkların giderilmesi için üçüncülere ihtiyacımız yok, uluslararası hukuka saygı çerçevesinde anlaşmazlıkları kendi aramızda çözebiliriz” oldu.
Cumhurbaşkanı RT Erdoğan’ın yaklaşımı ile örtüşen Miçotakis’in bu ifadesi iki lider arasındaki niyetin en azından aynı olduğunu gösteriyor.
Bu ifadenin Yunanistan için başka bir önemi var. Türk-Yunan ilişkilerinde ne zaman tehlikeli bir gerginlik olsa her defasında ya ABD’nin (1996 Kardak krizi) ya da AB’nin (2020 doğu Akdeniz krizi) müdahaleleri ve aracılığı ile bastırılıyordu. Miçotakis’in “üçüncülere ihtiyacımız yok” ifadesi bu nedenle özellikle ve her defasında Atina’nın ABD ve AB’ye sırtını dayaması gerektiğine inanan siyasetçiler, akademisyen ve gazeteciler tarafından yadırganıyor.
Yunan siyasetinin ve bir bölüm basınının bu kanadı, Yunanistan’ın “saldırgan Türkiye karşısında aciz kalacağı” endişelerini dile getiriyor.
Yetmedi, bazı marjinal küçük ancak milliyetçilik taslayan “şahin” politikacılar, Miçotakis’in Ankara ziyaretine bile karşı çıkıyor.
Bu çevrelerde Miçotakis’in“... güçlü Erdoğan karşısında dize geleceğinden” ve “taviz vermek zorunda kalacağından” endişe duyuyor!
Miçotakis’in lideri olduğu muhafazakar Yeni Demokrasi Partisi içindeki 'milliyetçiler'in “homurdanmalarını” bastırmak için olsa gerek Miçotakis de -1980’lerden itibaren her Yunan Başbakanı gibi- “Türkiye ile aramızda tek sorun; aramızdaki Ege ve Doğu Akdeniz’deki kıta sahanlıklarımızın; dolayısıyla Münhasır Ekonomik Bölgelerimizin (MEB) belirlenmesi konusudur” ve “Uluslararası Deniz Hukuku sözleşmesi uyarınca Yunanistan kara sularını 12 mile kadar uzatma hakkını saklı tutuyor” ifadelerini tekrarlamak zorunda kalıyor.
ABD unsuru
Yunanistan’ın son yıllarda ABD ile yakın ilişkiler içinde bulunduğu biliniyor.
Türkiye’nin de özellikle Trump döneminden bu yana ABD ile ilişkilerinin düzelme yoluna girdiği de varsayılırsa, "ABD, Türk-Yunan ilişkilerindeki anlaşmazlıkların çözümü için tarafları ikna edebilecek mi?" sorusu akla geliyor.
ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Orta Doğu bataklığı ile mücadele ederken; Olympiakos basket takımının maçlarını kaçırmayan ve Yunan gece kulüplerinin assolistlerinden Argyros’un çıktığı sahnelerin “müdavimi” haline gelen ABD’nin Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle'ın “Donald Trump’ın yaz aylarında Atina’yı ziyaret edebileceğini” söylemesi basında bomba etkisi yarattı.
Ancak Yunan milliyetçi çevreler, Trump’un yapacağı bu olası ziyaretten de endişe duyuyor. “Trump acaba Ege’deki MEB’lerin belirlenmesi için Miçotakis’i Türkiye ile masaya oturtup Yunan milli çıkarlarına aykırı tavizler vermesine mi zorlayacak” gibi neredeyse paranoya boyutlarına ulaşan korku ve endişelerini gizlemiyorlar.
Kısacası Miçotakis, evet, belki Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın inandığı gibi “Türk-Yunan ilişkilerindeki anlaşmazlıkların giderilmesi için siyasi irade ve kabiliyete sahip” olabilir. Ama “Yunan Başbakanlarının irade ve kabiliyetlerine rağmen ülkenin iç siyasetindeki tartışmalar sebebiyle ve siyasi fatura ödemekten kaçındıkları için büyük bir adım atmakta temkinli davrandıkları” da doğru olduğu gibi geçmişteki örneklerle sabittir.
Beklentiler
Miçotakis'in bugünkü Ankara ziyaretine, Yunan Dışişleri Bakanı, Ekonomi Bakanı, Kalkınma Bakanı, Göçmenler Bakanı, Asayişten Sorumlu İçişleri Bakanı, Sivil Savunma Bakanı, Ulaştırma Bakanı, Turizm ve Kültür Bakanı, Eğitim Bakanı, Mali İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı eşlik ediyor.
“Bu Bakanların arasında Savunma Bakanı Nikos Dendias olmayacak. Türkiye ilişkilerinde her zaman “sivri” bir dil kullanmayı tercih eden Dendias, bugünlerde Hindistan ziyaretinde bulunuyor. Ancak Türkiye Savunma Bakanı Güler ile AB Savunma Bakanları toplantısının yapıldığı Brüksel’de görüşeceği açıklandı.”
Miçotakis ilk önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ikili bir görüşme yapacak, ardından iki lider Türk ve Yunan Bakanların ortak toplantısında yer alacaklar.
Bu görüşmelerde de Ege, Doğu Akdeniz ve büyük bir olasılıkla Kıbrıs gibi yarım asırlık sorunların çözümüne yardımcı olacak formüllerin bulunması için fikir alışverişlerinde bulunmaları beklentilerin arasında.
Miçotakis ve heyetinin bu Ankara ziyaretinden önce “sorunlarımızı noktalayacak herhangi büyük bir gelişmenin beklenmemesi” konusunda kamuoyunu hazırlayan açıklamalar yapılıyor.
Buna rağmen yukarıda adı geçen bakanların ve Türk muadillerinin “pozitif ajanda” olarak diplomasi literatürüne geçen ticaret, ekonomi, kalkınma, ulaşım, turizm kültür, eğitim, asayiş, göçmen kaçakçılarına karşı alınması gereken ortak önlemler ve özellikle Türk vatandaşlarına Yunan adalarında uygulanan vize kolaylıklarının genişletilmesi ve daha da kolaylaştırılması gibi konularda anlaşmalar imzalaması bekleniyor.
